Winieta    
   

Galeria Fotografii BWA/ZPAF
Kielce, ul. Planty 7
tel. (041) 344 76 36

 

 


 

Ponad pięćdziesięcioletnia działalność twórcza i całe dorosłe życie poświęcone fotografii – niewielu fotografików poza Pawłem Pierścińskim może tak podsumować swój dorobek. Ale też i niewielu ludzi potrafiłoby tak konsekwentnie i intensywnie pracować, tak znakomicie panować nad materią pracy twórczej, organizacyjnej, krytycznej – i materią wzorowej dokumentacji ogromnej ilości własnych prac i innych, również licznych, dokonań.
W swojej niezwykle obszernej twórczości dotknął on wszystkich bez mała technik fotograficznych, zawsze osiągając znakomite rezultaty artystyczne. Realizował wiele tematów – ale podstawowym obszarem jego artystycznej penetracji stał się kielecki krajobraz. Istotą niemal całej jego twórczości jest – nie pozbawiona emocjonalnego podejścia do tematu i elementu kreacji artystycznej – dokumentacja. Szczególnie interesował go krajobraz kulturowy, naznaczony śladami mozolnej pracy człowieka, zapisanej w równoległych rytmach wyoranych bruzd, w rysunku szachownicy drobnych poletek, w strukturach różnorodnych upraw. Tworzył krajobrazowe fotograficzne syntezy zawierające głęboko humanistyczne przesłanie pełnego harmonii współistnienia człowieka i natury. Ale oprócz nich dokumentował także Kielecczyznę przemysłową, kieleckie zabytki, wnętrza, przywoził znakomite fotografie z licznych podróży artystycznych – z Paryża, z Bułgarii, z Chin i innych, fotografował i przedstawiał abstrakcyjny wymiar struktur ziemi, wody, chmur, fotografował akty i tworzył znakomite, wieloznaczeniowe montaże fotograficzne.
Jego systematyczne, przez bez mała pół wieku, dokumentowanie i fotograficzna analiza tego samego fragmentu przestrzeni – Kielecczyzny – to unikalne w skali światowej, jedyne w swoim rodzaju działanie. Działanie, w którym wspierali go także inni artyści, tworzący zarówno w ramach kolejnych, formowanych przez niego od 1962 roku struktur stowarzyszeń twórczych (aż do stworzenia Kieleckiej Delegatury, a potem Świętokrzyskiego Oddziału Związku Polskich Artystów Fotografików) jak i według, przez niego opracowanych, spójnych zasad stylistyki Kieleckiej Szkoły Krajobrazu. Niewątpliwie sukcesy kieleckich fotografików w dużej mierze były owocami także jego pracy animatora ruchu fotograficznego, organizatora i krytyka. Jemu Kielce zawdzięczają powstanie Galerii Fotografii, zaistnienie Ogólnopolskiego Sympozjum „Krajobraz” i siedmiokrotnych edycji Biennale Krajobrazu Polskiego. Był organizatorem wielu wystaw, w kraju i poza jego granicami. Jego liczne publikacje, albumy, książki, teksty o fotografii; zarówno własnej, artystów KSK oraz innych, wiele wniosły do stanu wiedzy o tej dziedzinie sztuki i znacznie przyczyniły się do jej upowszechnienia. Ostatnim jego wielkim dziełem była praca przy redagowaniu słownika fotografów polskich „Fotografowie” (wyd. ZPAF, 2008) i spisaniu swoich wspomnień (druk w przygotowaniu). Nie do przecenienia jest jego rola wybitnego autorytetu w dziedzinie sztuki fotograficznej i wiedzy o niej. I ciągła, społeczna, praca w Komisji Artystycznej ZPAF, wspieranie swoim doświadczeniem i życzliwością młodych adeptów sztuki fotografii, działanie na rzecz Świętokrzyskiego Okręgu ZPAF, udzielania swej wiedzy i autorytetu poprzez pisanie recenzji z wystaw fotograficznych.
To krótkie podsumowanie rezultatów półwiecznej pracy Pawła Pierścińskiego nie uwzględnia jego najważniejszego osiągnięcia – bo też ono dzieje się poza nim samym. Najważniejszym osiągnięciem tego znakomitego artysty jest bowiem inspirujące promieniowanie jego sztuki, nabierającej w miarę upływu czasu ciągle nowych wartości. Jej formalne nowatorstwo, które niegdyś wprowadziło na nowo temat krajobrazu w krąg zainteresowań artystów fotografików i wzbudziło zachwyty krytyki, nabrało wagi i rangi klasyki, a poszczególne kadry stały się ikonami polskiej fotografii krajobrazowej. Jego sposób interpretacji krajobrazu, będący jednocześnie perfekcyjną technicznie dokumentacją i syntetycznym, pełnym emocjonalnych odniesień, portretem ziemi, jest źródłem inspiracji dla wielu innych artystów – także z innych dziedzin sztuki. Pociąga ich nie tylko bogactwo krajobrazowych form, wyrafinowanych struktur, geometrycznych rytmów i estetyczna atrakcyjność obrazowania - także charakter i klimat świata, który Paweł Pierściński unieruchomił i ocalił w swoich fotografiach. To świat emanujący pełnią jedności witalności przyrody i porządkującego ją intelektu człowieka, harmonii sił natury i oswajającej je pracy ludzkich rąk. Świat równowagi, nadrzędnej logiki i celowości, wynikających także z wyjątkowej, fascynującej osobowości artysty i jego ścisłego umysłu. Świat, którego istotą jest, sformułowana w jego sztuce, potwierdzona realizmem fotograficznego medium – prawda.
Bowiem im więcej prawdy o ziemi zdoła zawrzeć fotografia, tym mocniej wzruszy odbiorcę i tym silniejsze roztoczy działanie.
Mimo że świat utrwalony w fotografiach Pawła Pierścińskiego coraz bardziej oddala się w przeszłość, te jego słowa nie tracą na aktualności. Świat, który utrwalił w swoich fotografiach Paweł Pierściński już w rzeczywistości nie istnieje. Ocalał dzięki jego wieloletniej pracy i konsekwencji twórczej, dzięki potędze jego sztuki.
Paweł Pierściński jest niekwestionowanym autorytetem polskiej fotografii, zarówno jako znakomity artysta, jak i teoretyk fotografii artystycznej oraz dokumentalnej. Jego doskonała sztuka i wartości, jakie dzięki niej stworzył i utrwalił, nabierają coraz większego znaczenia. Coraz większego znaczenia nabiera również inny, wymierny rezultat jego wieloletnich starań: kolekcja fotografii Kieleckiej Szkoły Krajobrazu, znajdująca się w zbiorach Biura Wystaw Artystycznych w Kielcach, która zawiera około 1 800 unikatowych fotografii pojedynczych i zebranych w pełne wystawy.
Paweł Pierściński jest artystą znanym i cenionym – choć zdarza się, że ciągle nie do końca docenianym.
Ale wartość jego sztuki ciągle rośnie – tak, jak rośnie znaczenie jego osoby jako wybitnego artystycznego autorytetu.


Stanisława Zacharko      

 

Paweł
PIERŚCIŃSKI